Shqiperia nuk eshte Demokraci, por nje regjim hibrid, thote The Economist

Gazeta The Economist boton cdo vit nje indeks te nivelit te Demokracise per 167 shtete te ndryshme. Ne listen e ketyre vendeve eshte dhe Shqiperia, por a e dime ne se ne cfare regjimi jetojme?

Nderkohe qe te gjithe mendojme qe u shkeputem nga e kaluara autoritare e rregjimit komunist, sipas kritereve te The Economist, Shqiperia eshte nje regjim Hibrid!

Hibrid si fjale vjen nga latinishtja Hybrida qe do te thote produkti (pjella) nga ciftezimi i dy kafsheve te ndryshme.

Ne perceptimin e The Economist, ekstremet nga ku krijohen krijohen regjimet hibride jane Qeverite Autoritare + Qeverite Demokratike. Per t’u theksuar eshte qe shkalla varion nga 1 (Autoritare) deri ne <6 (Hibride). E me tej nga 6> ku fillojne demokracite e dobeta deri ne 10, Demokraci e Plote.

Shqiperia pozicionet prej vitesh ne Regjimet Hibride. Aty ku pushtetaret autoritar (Qeveri Autoritare = bindje totale dhe perulje ndaj autoritetit te nje personi apo organizimi dhe humbje e lirive individuale), percaktojne te ardhmen e pakicave qe pasurohen, dhe shumices derrmuese qe varferohet dhe ngelet e prapambetur qe te kontrollohet me mire.

Shqiperia eshte shenon 5.91 nga 10 ne nje indeks qe perllogaritet nga 60 kritere te ndryshme. Te njejtin indeks shenonim qe ne vitin 2008.

Burimi: The Economist

Interneti i Sigurte

Pata mundesine te ndiqja dje nepermjet TV Ora News nje bisede me temen “Interneti i Sigurte”. Gazetarja kishte ftuar nje panel shume interesant te ftuarish. Duke mos u ndaluar individualisht tek secili prej tyre, po u referohem me role. Pra paneli i te ftuarve mbulonte ShoqerineCivile, Akademine, Qeverine dhe TeDrejtatEAutorit. Per ata qe i ndjekin paksa lajmet teknologjike ne Shqiperi, para pak ditesh Ministria e Inovacionit shpalli diten e Internetit te Sigurte. Duke marre shkas pikerisht nga kjo ngjarje, po prisja qe emisioni te shkelqente duke diskutuar probleme te sigurise se Internetit shqiptar por tani qe e shoh me qetesi se cfare ndodhi dhe rolet qe permenda me siper, gjithcka duket e qarte.

Biseden e nisi ShoqeriaCivile qe beri nje pershkrim teorik te Internetit te Sigurte qe fillonte ne nje perceptim idealist te politikave te internetit. TeDrejtatEAutorit preken kalimthi ndeshkimin qe duhet bere per abuzimet me internetin e qe duhet te jene si ato te jetes reale (po vodhe nje CD fizike eshte njesoj si te vjedhesh permbajtjen e nje CDje online). Akademia foli per mundesite e sigurimit te internetit, ndersa Qeveria foli per reklamen qe kishte bere per diten e Internetit te Sigurte. Kur ShoqeriaCivilie pyeti se cfare u be realisht per diten e Internetit te Sigurte, Qeveria u pergjigje qe u nxorren nje grup 10 keshillat qe ishin, 1)Mos perdorimi i te dhenave reale ne internet, 2) Perdorimi i Nofkave ne internet dhe ca te dhena te tjera qe nuk i mbante mend t’i rendiste. (Sigurisht e dashur Qeveri!)

Pas reklamave te para e te dyta, e pasi e diskutuan dhe e bene cope temen qe Shqiperia ka kompjutera dhe ne shkollat e Pukes (ku nuk ka as dru te ngrohen ne dimer) ShoqeriaCivile filloi te nxjerre koken ne disa tema shume interesante qe duhet te merrnin pergjigje. Pyetjet ishin 2 kryesore. 1: Cfare po behet me pornografine (aktive dhe pasive) dhe moshat e vogla, dhe 2: Cfare masash praktike ligjore ka marre Qeveria ndaj abuzimeve qe jane verejtur ne keto vite me sigurine ne internet (u permenden emailet e vjedhur te keshilltares se KM, fjalekalimet e vjedhura neper internet kafe e te tjera gjera).

Problemi kryesor me shoqerine shqiptare dhe “Internetin”, ashtu si dhe me shume dukuri te tjera eshte fakti qe ne si shoqeri u perplasem shume shpejt dhe ishim te papergatitur per kete dukuri. Prinderit shqiptare (edhe te tjere ne fakt) duke mos e kuptuar informacionin qe qarkullon ne internet lejuan femijet e tyre te benin cfare te donin (mjafton qe te mos u cajne koken kur shohin ndeshjet e Champions League ne darke). Femijet shqiptare perplasen me materiale pornografike ne Shqiperi qe ne moshen 12 vjec! E askush nuk e ka ngritur si problem deri me sot!!! Ne Shqiperi po iu thuren elozhe kalamajve qe sulmojne faqe serbe, (e serbet me te njejten monedhe kthejne pergjigje) e nuk dime nje rast qe te kete nje arrest apo nje veprim aktiv. E Qeveria del ne televizor e flet per Internet te Sigurte!

Kuptohet emisioni vazhdoi me pak sherr-lezeti mes ShoqeriseCivile qe e beri mire punen e saj ne kete rast duke i kerkuar llogari nje me nje Qeverise se cfare masash ka marre per Internet te Sigurte, por sic kuptohet Qeveria u pergjigj me pyetje standarte si Ka nje zyre per kete, ka nje etik per kete, ka nje gjykate per ate… Akademia fliste percart per zgjidhje e teori qe i kishte pare kur po bente Doktoraturen ne Amerike, e TeDrejtatEAutorit me kembet ne toke kerkonte pak me shume vemendje ndaj vetes.

Ne fund te emisionit si shpeshhere, as u fitua gje, e as u be gje per Internetin e Sigurte.

Cfare duhet bere!?

Qeveria fillimisht duhet te vendose njerez te afte ta perfaqesojne. Me palluqe e qofte zyrash nuk behet shtet i se drejtes! ShoqeriaCivile kuptohet duhet te perpiqet te beje ate qe nuk po ben Qeveria se per te bindur Qeverine e kalbur eshte e pamundur. Akademia duhet te ndihmoje teorikisht e te bashkepunoje si me Qeverine per ta ngucur, e ashtu dhe me ShoqerineCivile. TeDrejtatEAutorit duhet te jene sponsori i te gjithe kesaj levizje.
Praktikisht … pas nje viti do bejme nje tjeter dite Interneti te Sigurte e une do bej copy paste te njejtin blog-post.

Presionet per censure ne Shqiperi

po ju coj nje mesazh paralajmerus miqesor ne lidhje me lajmin e dt…

Keshtu fillonte nje nga emailet e atyre qe kerkojne te heqin nje emer te cituar ne mediat lokale dhe te arkivuara ne seksionin e infoarkives. Sigurisht lajmet nuk jane nje gabim i stafit tone, ne nuk i prodhojme ato, por i publikojme duke shenuar gjithmone burimin dhe kur ekziston ende, dhe linkun origjinal.  E kuptoj qe cdokush do donte te hiqte emrin nga lista e zeze qe ngelet perjete, por sic pershkruan Indrit Maraku mbi kete teme, rruga e sakte eshte nje pergenjeshtrim mediatik! Teknikisht ne mund te lidhim artikujt me pergenjeshtrimin dhe me nje njoftim.

Nje shkrim me te rafinuar mbi kete teme mund te lexoni tek ky artikull: “Rrezikshmeria e presioneve per censure ndaj Shqiperia.com”

Gazeta Shqip- Faqe e re web, serish nje zhdukje arkive

Gazeta Shqip

Eshte interesante sa here mund ti kthehesh te njejtit “gabim” te “webmasterave” te rinj shqiptar ne internet. Para ca kohesh BalkanWeb ndryshoi faqen e saj web dhe me ndryshimin e bere, arkiva e vjeter u zhduk nga qarkullimi.

Tek shkrimin: Balkanweb.com ku e ke arkiven? u diskutua perdisa dite mbi kete problem dhe Ersi nga stafi i kesaj gazete u tregua pozitiv ndaj shqetesimit te injorimit te arkivave duke e riktheu arkiven online!

Gazeta Shqip, pjese e te njejtit grup si Top-Channel e Digitalb, pak me shume se 2 muaj nga kjo ngjarje,  ndryshon “pamjen” e saj ne internet, duke injoruar teresisht punen dhe informacionin e vjeter qe gjendej ne kete faqe. Aktualisht nese deshiron te gjesh nje lajm te vjeter te botuar ne kete gazete mund ta gjesh vetem ne kujtesen e perkohshme te Google (cache), apo tek Infoarkiva.

Nuk po shprehem i irrituar kesaj rradhe pasi tashme kjo qenka normale (Koha Jone, Korrieri, BalkanWeb e ndonje tjeter kane bere te njejtin gabim me pare). Kane ngelur pak gazeta qe ruajne informacionin e vjeter, por jam i sigurt se dhe ato do bien ne te njejten gracke si mediat e tjera (ose kane rene ne kete gracke dhe une e te tjere as e kemi vene re).

Nuk po ndalem serish ne rendesine e informacionit te vjeter dhe vleren e vertete te nje faqeje mediatike. Megjithate me vjen keq qe shoh media kaq serioze ne staf dhe informacion qe behen pre e gabimeve foshnjarake. Pershembull: Nje faqe eshte e rendesisshme te hostohet mbi nje Domain dhe jo mbi nje IP!

Aktualisht cdokush qe hap domainin www.gazeta-shqip.com sot per sot (duke filluar qe nga 28 Dhjetor 2009), do te forwardohet ne nje IP.

Eshte normale qe kalimi i nje faqeje te vjeter, ne nje faqe te re ka nje cast tranzicioni. Ky tranzicion fillon me ideimin, programimin, testimin, shikimin dhe verifikimin deri ne kenaqjen e personave qe autorizojne vendosjen ne pune te faqes se re! Per kete qellim shpeshhere perdoren subdomaine, subdirektori, hostim ne IP e hile te ngjashme qe te prezantohet puna, para kalimit perfundimtar online.

Megjithate nuk ka asnje gazete serioze, apo faqe serioze qe kalon hostimin nga nje domain – ne nje host me IP. Sigurisht per vizitorin pak ndryshim ka, ndoshta per shefat shqiptar nuk ka rendesi fare, por nga ana e vleresimit te nje faqeje profesionale ka shume rendesi.  Kalimi i nje faqeje te mbajtur mbi nje IP do te ule ndjeshem vleresimin qe ky domain ka fituar nder vite ne makinat e kerkimit. Faqja do kete me pak vizita nga makinat e kerkimit dhe duhet nje periudhe prej te pakten 3 muajsh qe te rifitoje nje Vleresim te mire duke filluar gjithcka nga zero.

Per te mos u larguar nga tema, do doja qe te kuptohej qe “lajle-lulet” e faqeve te internetit nuk jane gjeja me e rendesisshme ne to. Informacioni qe ruhet dhe menyra se si serviret ai e ben nje faqe profesionale.

Çfarë po i beni vendit tim!?

Situata 1: Gjendja Energjitike… dhe vetvrasja e nje shteti modern

Titulli i nje lajmi: “Gara mes ENEL dhe RWE per TEC-in”:

Plani i qeverise per fillimin e negociatave konkrete me njeren nga kompanite eshte per t’u mbyllur ne fillim te vitit. Mendohet qe ndertimi i termocentralit do te kerkoje kater vjet, me vlere investimi mbi 1 miliard euro. Sasia e energjise qe do te prodhohet konsiderohet teper e larte, pertej nevojave te vendit tone, per pasoje eshte menduar qe gjysma te mbetet ne Shqiperi dhe diferenca te eksportohet.

Dihet ka vite qe Shqiperia po vuan per infrastrukturen kryesore te nje shoqerie te civilizuar si Energjia Elektrike (shkurt dritat), uji, rruget etj.

20 vjet qe pas ekspozimit ndaj botes se qyteteruar pas izolimit komunist dhe pak eshte bere ne kete drejtim. Fajtor jane te gjithe politikanet per mungese vizioni, por dhe te gjithe intelektualet qe kishin nje te drejte fjale dhe nuk e thane dot. Megjithate po kthehem tek zhvillimet e fundit.

Kur degjova per projektet ne Vlore per ndertimin e TEC-eve u ndjeva mire ne fakt. Pavaresisht se kishte nje grup njerezish qe dilnin ne protesta dhe ne ditet me te cuditshme, thelle e ndjeja qe Shqiperise i duhet nje revolucion ekonomik. I duhet nje infrastrukture energjitike qe te mbeshteste ekonomine ne rritje apo te ndihmone ne investime ne zona strategjike sic ishte zona portuale e Vlores. Nje TEC atje do te thoshte “drite” per te gjithe zonen e Vlores, me shume pune per qytetaret e Vlores, per inxhinjeret qe po mbarojne shkolla ne Shqiperi dhe duan te jetojne vetem ne Tirane duke braktisur provincat shqiptare. Ai TEC do te thoshte levizje ne nje ekonomik te vdekur dhe te pashprese.

Por TEC-et kane dhe disa faktore negative ne vetvete. Nje nderto eshte ndotja qe krijohet ne ambientin perreth. Kjo ndotje eshte e kushtueshme drejtperdrejt ne natyre dhe ne para! Kostoja e pare ne natyre eshte deri diku e pashmangshme per nje shoqeri qe deshiron te jetoje prane kompjuterit, prane drites dhe faktore te tjere qe shprehin mireqenien ne kohet tona. Gjithmone per te balancuar koston natyrore jane krijuar parqe te gjelber dhe eshte e llogjikshme qe te tille te krijoheshin dhe ne Shqiperi.

Kostoja e dyte eshte e shprehur ne vlere monetare te drejtperdrejte!

“United Nations Framework Convention on Climate Change” eshte nje organizim qe merret drejtperdrejt me kontrollin e gazrave te emetuara nga cdo shtet ne bote. Qellimi i kesaj konvente eshte ulja e gazrave te emetuara ne hapesire duke aplikuar rregulla te ndryshem.

Bazuar mbi kete konvente, nje marreveshje e quajtur “The Kyoto Protocol” thekson qe:

Vendet e angazhuara nën Protokollit të Kiotos duhet të përmbushin objektivat e tyre për të kufizuar apo reduktuar emetimet e gazit kryesisht përmes masave kombëtare. Si një mjet shtesë të takimit të këtyre synimeve, Protokolli i Kiotos futi tre bazuar në mekanizmat e tregut, duke krijuar atë që njihet tani si treg “karbonit.”

Tregu i Karbonit funksionon ne kete menyre. Nje shtet me shume ndotje karboni eshte i detyruar te mos kaloje nje limit te caktuar. Nese ky shtet e ka te pashmangshme tejkalimin e emetimit te karbonit, atehere mund te tregetoje tepricen e tij me nje shtet i cili ka emeton me pak ndotje ne atmosfere.

Ne nje situate te tille, nje shtet X teper i industrializuar mund te kete interes qe t’i paguaje nje vendi pa industri si psh Shqiperia 10tra milion euro ne vit per te balancuar emetimet e tij te gazit. Vendi me pak i zhvilluar si psh Shqiperia do perfitonte nga nje situate e tille per te investuar keto para ne nje energji te paster!?!

A perfiton Shqiperia nga nje situate e tille? Pse duhet te krijojme nje TEC ne Porto Romano i cili gjeneron me shume energji sec kemi nevoje, per te cilin shqiptaret do te paguajne njesoj energjine (cmim kosto plus humbje te tjera si shtet).  Pse duhet te ndertohet nje TEC qe do te shkaterroje ambientin perreth Porto Romanos, do ndikoje faunen ne ate zone dhe do te varferoje shtetin shqiptar vazhdimisht pasi dikush po perfiton me shume?

Situata 2: Varferimi i vendit tim … dhe pergjigja e nje përse-je

Ti besh dem disa brezave te tere me njerez duhet te jesh ose shume injorant, ose shume i korruptuar.

… Por, ndoshta më e zakonshme është se ne identifikojmë një vend që ka burime të lakmuara nga korporatat tona, si naftë, dhe pastaj sajojmë një hua të madhe në atë vend nga Banka Botërore (World Bank) ose ajo e një prej organizatave motra. Por në fakt paratë nuk  shkojnë në vend, paraja shkon në korporatat tona të mëdha për të ndërtuar projektet e infrastrukturës në atë vend. Termocentralet, parqe industriale, porte … gjëra që përfitojnë disa njerëz të pasur në atë vend dhe korporatat tona.  Keto investime nuk do të ndihmojmë në të vërtetë një shumicë të njerëzve në të atë vend. Megjithatë, te gjithe ata njerëz, i gjithë vendin është zhytur ne një borxh të madh.

Citimi me siper eshte shkeputur nga John Perkins, nje nga ata njerez qe negocionin keto marreveshje korruptive me pushtetaret e disa vendeve. Te njejtat marreveshje qe shkaterronin te ardhmen e nje populli dhe rrisnin pasurite e disa korporatave boterore. Ne historine e tij, John Perkins vazhdon duke dhene dhe disa shembuj real te 40-60 viteve me pare, por qe po perseriten dhe sot ne Shqiperi.

Shembujt e tij kane te bejne me menyren se si u ndikuan politikat e shtetit te Guatemales (1954), te Ekuadorit (1981), Panamase, Venezueles e shume shembuj te tjere.

Nje nderkompanite e permendura nga ai ne keto konfesione permendin dhe emrin e kompanise Bechtel ne trazirat ne Bolivi ne vitin 1999. Sic duhet Bechtel eshte nje nder kompanite me aktive ne investimet e medha te Shqiperise. Pikerisht ato investime qe jane nisur me borxhe te medha nga World Bank dhe pjese e disa skandaleve ne Shqiperi.

Megjithate nuk po perqendrohem tek Bechtel, por po kufizohem tek Borxhi i Jashtem i Shqiperise. Grafi me poshte tregon rritjen e ketij borxhi nga Qeveria Shqiptare nga viti 2000-2008.

Borxhi i Jashtem i Shqiperise: Burimi: Banka e Shqiperise
Borxhi i Jashtem i Shqiperise: Burimi: Banka e Shqiperise

Parashikimi?

Ne vitin 2007, Banka Boterore klasifikonte Islanden si vendin e 3te me te pasur ne bote per person. Sot Islanda eshte vendi i pare i zhvilluar qe falimenton, pikerisht per shkak te politikave ekonomike te ndermarra ne dem te tij, dhe te toleruara nga udheheqesit e saj.

Do doja qe te beheshim sa me te ndergjegjshem per rrezikun qe po i kanoset dhe vendit tone nen injorancen dhe lajmet idiote ne televizion. Shqetesimi kryesor i yni duhet te jete ekonomia, arsimi dhe perparimi i vendit, dhe jo shfaqjet politike.

Nese dikush deshiron te bashkepunoje ne nje projekt me te gjere nen kete vizion, eshte i mirepritur te kontaktoje.

Perse?

Po shkruaj sepse u lodha me indiferencen dhe injorancen e gjithckaje perreth. U lodha nga buzeqeshjet dhe turet mashtruese. U lodha dhe nga ulerimat barbare per hapjen e kutive. U lodha nga shkollat e rrenuara ne fshatrat e Shqiperise. Mbi te gjitha ndjehem i shkaterruar kur shoh qe po behet cmos qe e ardhmja e njerezve qe do jetojne ne Shqiperi do te jete e zeze.

Një sërë artikujsh mbi identitetin kulturor shqiptar tek Shqiperia.com

Shqiperia.com
Shqiperia.com

Më kujtohet ditët e para që arrita të shtija në dorë domainin shqiperia.com pas një tregëtimi të gjatë me një amerikan që e zotëronte prej një fare kohe pa ia njohur vlerën e vërtetë sentimentale që ky domain mbante për mua si shqiptar.  Diku para 8 vjetësh e hapëm si faqe me ndihmën e disa miqve të mi. Faqja fillimisht kishte pak informacionpor slogani “Mirëmengjes Shqipëri” na bënte të ndjeheshim mirë për një ndër faqet e para që shkruhej shqip për shqiptarët. (Pas ca kohësh u detyrova ta braktis këtë slogan pasi vizitorët dëshironin që sipas orës së ditës slogani t’u ndryshonte duke u thënë disa herë Mirëmengjes, disa herë Mirëdita e disa herë Mirëmbrëma … ).

Qëllimi kryesore i këtij domaini ishte pasqyrimi i identitetit kulturor. Gjatë gjithë këtyre viteve, të punoje në disa ambiente dhe të gjeje kohe për të shkruar dhe shtuar artikuj në këtë faqe nuk ishte e lehtë. Sot modeli i punës ka ndryshuar disi. Në ekipin e Shqiperia.Com ka 2 moderatorë informacioni dhe ata po punojnë që të pasurohet çdo ditë e më shumë ky portal i kulturës shqiptare.

Disa nga artikujt e shtuar sot përshembull janë:

etj.

Po i citoj këto artikuj për të përmendur fillimin e një vale pune për të përcjellë artikuj me karakter kulturor shqiptar. Sot gjuha shqipe çdo ditë po humbet integritetin e saj duke u rënduar me barbarizma apo fjalë të huazuara nga mjetet e shtypit e të ngjashme. Në një situatë të tillë ngelet pjesë e punës së individëve (dhe jo e shtetit) që të përcjellë vlerat kulturore sa më shumë dhe tek shtresat e të rinjve.

Artikujt janë huazime nga mjetet e ndryshme të informimit, dhe mirëpresim kontributin e çdokujt për artikuj të ngjashëm.