Si shtrembërohet një lajm! Ose a ka FAKE News në Shqipëri!

Kohet e fundit jemi mesuar me Gazeta ne forme traktesh. Dikur ishte Gazeta 55, e sot vendin e saj te denje e ka zene Gazeta TemA.

Para disa lajmesh, nga Open Data Albania doli nje raport mbi pasurine e ish-kryeredaktorit te Gazetes Korrier (e falimentuar prej vitesh), sot deputet i PS.  Lajmi buron nga raporti: Alfred PEZA, Pasuria – Deklarime. Nje lajm mund ta lexoni dhe tek Shqiperia.com Alfred Peza kthehet ne miliarder me detyren si deputet gruaja e tij aksionere ne nje banke private

Rilindas, Tregetar e Deputet

Skupi! Scoop, apo bomba sic i thuhet ndryshe eshte qe nje Gazetar i nje media te falimentuar, papritur kthehet ne RILINDAS, Businessman dhe sigurisht pak DEPUTET! Papritur, gruaja e tij behet aksionere ne nje nga bankat e nivelit te dyte dhe pasurise se tij i shtohen disa qindra miliona leke. Deri ketu nuk ka asgje te keqe. Ne fund te fundit, faji i yni eshte qe i lejojme dhe enderrojme te behemi nje prej ketyre nastradinave qe jane te pasur shpejt.

Problemin sot e kam me traktin qe quhet TemA, ku vetem gazetari nuk ka me. TemA shfrytezon nje status te dyte te drejtoreshes se Open Data Albania  per ta nxjerre Pezen te lare e duke keqinterpretuar qellimisht nje status te saj ne Facebook.

Ne shpjegimin e saj, Aranita thote qe nëse Peza eshte paguar 5000-10000€ ne muaj (dhe si nikoqir i mire e ka mbajtur barkun thate e nuk ka blere kurre nje pale kepuce), matematikisht mund te arsyetoje pasurin e tij. Ajo NESE aty ne fillim te nje fjalie eshte nje kusht llogjik, qe per gazetarine e Temes nuk ka vlere fare.  Tema, shpreh qe “Sipas Brahaj-t, Alfred Peza është paguar si drejtor i Korrierit dhe Ora News me një shumë nga 5-10 mijë euro në muaj dhe duke marrë parasysh interesat bankare në 2000 deri 2010 me 5- 7 % ne vit, Brahaj thotë se llogaria përputhet me vlerat e deklaruara”. Nderkohe qe deklarata e saj ishte “nese eshte paguar kaq…” atehere mund te perputhet.

Nuk mund ta besoj kurre qe lajmi eshte shkruar nga nje naiv. E vërteta eshte qe TemA eshte nje tjeter trakt qeveritar qe duhet injoruar dhe futet ne kategorine e lajmeve paverteta “FAKE NEWS”.

FAKE NEWS ne Shqiperi!?

Fake news u bene te famshme ne para-fushaten elektorale per Presidencen e 2017 ne ShBA. Duke perfutuar nga deshira e nje shtrese shoqerie per te lexuar lajme te nje kategorie te caktuar, ne kete rast politike, disa portale ne internet shperthyen duke botuar pikerisht keto artikuj.

Edhe ne Shqiperi sot kemi te bejme me FAKE NEWS masive. Ndryshe nga ShBA, ku Fake-News jane pak por qe bien ne sy pasi jane jo te sakta, ne Shqiperi fake-news jane masive. Reportazhe te pararegjistruara, video te montuara neper zyra politike, gazeta qe shtremberojne te verteten e gazetare qe shkruajne vetem per te mbrojtur ate udheheqes e share ate tjetrin e kane vrare gazetarine dhe etiken gazetareske. Te pakta jane mediat qe shkruajne paster si Reporteri i BIRN, Publicus qe e shkaterruan qe ne lindje e ndonje tjeter.

Imazhi ne krye te faqes eshte Pinoku i kthyer ne Gomar pasi genjente gjithe diten.

 

Ligji i Tregetise online, ose varianti 2 i Ligjit Majlinda Bregu ndaj censures!

Shqiperia ka nje ligj mbi Tregetine Elektronike, ose ate qe shumekush nga ne e njeh me emrin e-Commerce. Ligji eshte aprovuar ne 2009 dhe pershkruan disa koncepte dhe perben tentativen e pare te Shtetit Shqiptar per te rregulluar aktivitetin online.

Nderkohe ne faqen e Ministrise se Inovacionit, ishte publikuar nje njoftim per: Konsultim publik për projektligjin “Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin nr. 10 128, datë 11.5.2009 “Për tregtinë elektronike, të ndryshuar”” (link). Duke qene i interesuar per kete tregeti, gjeta mundesine te lexoj shkurtimisht ndryshimet e propozuara. Nderkohe qe prisja qe ligji te perforconte e te permiresonte terminologjine e e-Commerce, vej re qe ligji ka per qellim vetem krijimin e nje strukture censure!

Jo me larg se nje vit me pare, deputetja e Partise Demokratike Majlinda Bregu ndermori nje nismw ligjore, (nen petkun e Aleanca e Grave Deputete) ku tentohej te shtohej nje dispozite tranzitore në Kodin Civil të Republikës së Shqipërisë. Ligji do detyronte administratorët e mediave online të pengonin publikimin e çdo komenti “që cenon nderin, personalitetin apo reputacionin e një personi”. (Fatkeqesisht, ne momentin e shkrimit te ketij artikulli me mungon referenca tek Nisma e zj. Bregu per ta pasqyruar me sakte). Nisma e zj. Bregu hasi ne rezistence dhe u shua pa zhurme. Reagime pati nga disa grupe, per fat te keq i vetmi qe munda te gjej online eshte kundershtimi nga Aleksander Cipa ne rolin e kryetarit te Unionit te Gazetareve Shqiptare (link).

Pas me pak se nje viti, Ligji per Tregetine Online (qe nuk duhet te kete te beje me censuren), vendos kushte per informacionin qe mund te jete online. Ndryshimet e sugjeruara fillojne me:

Neni 2, Paragrafi i fundit pak pikës iii) të shkronjës a) ndryshohet si më poshtë:

Shërbimet e shoqërisë së informacionit përfshijnë veprimtaritë ekonomike që konsistojnë në shitjen e mallrave online, në shërbimet e ofruara pa pagesë sic janë shërbimet që
ofrojnë informacion, komunikime tregtare, mjete të kërkimit të informacionit, aksesin dhe shkarkimin e të dhënave në Internet; Shërbimet e shoqërisë së informacionit përfshijnë gjithashtu shërbimet që konsistojnë në transmetimin ose ruajtjen e informacionit të siguruar nga marrësi i shërbimit përmes një rrjeti komunikimi. Veprimtaritë ekonomike  ku shpërndarja e mallrave apo ofrimi i shërbimeve bëhet jo elektronikisht, apo kur shërbimi ofrohet jo me kërkesë të vetë marrësit, nuk përbëjnë shërbime të shoqërisë së informacionit.

Ligji tashme nuk perfshin vetem tregetine a mallrave virtuale ne internet, por dhe shkembimin e informacionit, me apo pa pagese. Interesant eshte dhe zgjerimi i pergjegjesise lidhur me botimin e te dhenave. Amendimi tjeter i lidhur me kete pike vjen ne Nenin 3.

Neni 3:Në fund të nenit 5, shtohet pika 3 me këtë përmbajtje:
3. Përgjegjësitë e ofruesve të shërbimeve ndërmjetëse që mundësojnë transmetimin e thjeshtë, ruajtjen e shpejtë apo hostimin e përmbajtjes së siguruar nga marrësi i shërbimit, përcaktohen në Kreun V të këtij ligji.

Me tej, pika kulmore e vjen me futjen ne ligj te autoritetit te: “Komisioneri për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave” (ne nje ligj tregetar). Per ata qe nuk e kane parasysh rolin e Komisionerit te te Drejtes se Informimit dhe Mbrojtjes se te dhenave, kemi te bejme me nje autoritet qe eshte antiteza e te drejtes se informimit, dhe strofulla e mashtruesve qe duan te mos u ngele emri ne internet per denimet, kercenimet apo prapesite e tyre. Deri diku me te drejte, teresisht absurde kur kemi te bejme me militante partiake qe dergojne SMS kercenuese ministrave, e per fat te keq lajmet zhduken online pasi komisioneri e konsideron Mbrojtje te Dhenash, dhe jo te Drejte Informimi. Tani qe kemi nje ide cfare roli ka KY Komisioneri, Amendimi i rradhes:

Në fund të nenit 7, shtohet pika 4 me këtë përmbajtje:
“4. Në rast mos respektimi të detyrimeve të pikës 1 të këtij neni, marrësi i shërbimit, ka të drejtë të ankohet pranë autoriteteve zbatuese për mbrojtjen e të drejtave të  konsumatorit dhe/ose tek Komisioneri për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale sipas rastit të shkeljes së konstatuar”.

Nese merrni nje leter nga Komisioneri, atehere keni kohe vetem 48 ore per te fshire materialin:

Neni 6
Në fund të shkronjës d) të nenit 16 shtohet fjalia: “Në çdo rast veprimi për heqjen apo çaktivizimin e informacionit të ruajtur bëhet brenda 48 orëve nga marrja e informacionit”.

Sipas Ligjit mbi “TREGETINE ONLINE”(!???), brenda 48 oresh, ai qe ofron informacionin (Redaksia e nje faqeje online, Hostuesi apo Internet Provideri) duhet te bllokoje informacionin. Mos u habisni qe heren tjeter qe dikush do nese lexoni diku Edi Rama eshte i papergjegjshem, Ilir Meta hajdut apo Sali Berisha psikopat, atehere kur te klikoni per lajmin tjeter ta gjeni faqen e bllokuar.

Kioskat Virtuale Shqiptare 2.0 (ose mund t’i besojme votimet online!?)

opinion-poll

Nese ka dicka qe mund te karakterizoje internetin kete vit ne Shqiperi eshte shtimi i “mediave”  online, ose portaleve me lajme.

Vala e pare e kesaj dukurie ishte kur Google Adsense garantonte nje fitim te vogel per lajmet copy-paste (shih nje artikull te vjeter mbi Kioskat Virtuale 1.0). Vala e dyte e kesaj dukurie, eshte kjo aktualja ku cdo gazetar(analist) ka hapur nje portal te vetin, ku premtimi besoj kesaj rradhe nuk vjen nga Google por nga sponsorat lokal.

Dje marr nje mesazh nga nje mik i cili me pyet “A mund te modifikohet nje Votim online!?”

Nje faqe me emrin Opinion.al kishte vendosur nje votim me emrin “Cili është politikani me aktiv në PD?”. Rezultatet ishin te cuditshme sipas tij, pasi Albana Vokshi kryesonte me mbi 200 vota, nderkohe qe Jozefina qe njihet per aktivizmin e saj kishte me pak se 20% te votave te Vokshit. Ne fakt eshte e veshtire te gjesh nje figure simpatike ne PD keto kohe (e ndoshta dhe ne ato kohet e tjera), (po perjashtoj Gertin ketu), por sidoqofte votimi ishte per politikanin me aktiv.

Ne diskutimin per votime te ngjashme, dy gjera jane te sigurta.

  1. Administratori i faqes mund te shpalle fitues ke te deshiroje ai!!!
  2. Votime te tilla jane lehtesisht te manipulueshme!

Pika e pare lidhet drejtperdrejt me sponsorizimin e ketyre “portaleve” te lajmeve (pa paragjykim per opinion.al, qe duket sikur eshte nisme e Blendi Fevziut, qe eshte servil me klas por prap nje cope servil pa integritet gazetarie do ngelet (gjykim i imi ky)). Administratori mund te ndryshoje votimin si te doje e kur te doje. Nese politikani qe simpatizon nuk eshte ne vendin e pare, mos u shqeteso, nuk do jete kurre ne ate votim! Keto votime kane te bejne me nje dominim te vazhdueshem.

Pika e dyte lidhet me faktin qe nese ka njerez qe vjedhin vota, mund te mendosh qe nje poll te thjeshte online e vjedhin dhe e ndryshojne si te duash. Per prove, i tregova mikut se si te ngrinte numrin e votave per dike tjeter. Si prove u mor Jozefina (qe mund te kete nje fare baze me te gjere se Vokshi). Ne castin e pare votimi qendronte 75 Jozefina dhe  230  Vokshi. Ne mbremje per kuriozitet u hodha nje sy votave dhe vura re qe Vokshi kryesonte me 5 vota plus. Sot ne mengjes Vokshi kryesonte serish.

Morali i diskutimit eshte: Vokshi eshte padyshim politikanja me aktive ne PD OPINION.AL

Nese i njejti votim do te behej ne nje portal tjeter, atehere nuk do habitesha te shihja pershembull Ed Paloken!

Dhe miresevini ne Kioskat Virtuale 2.0. Nese jeni te interesuar per “fundraising”, drejtohuni prane Politikaneve “me leke”.

 

P.S Nese deshironi te luani dhe te bindeni per argumentin e Opinion.al dhe Vokshi, mjafton te votoni, fshini cookies, votoni… Ju siguroj se do humbisni kohen tuaj kot 🙂

P.S.S Me duket se Zheji, qe ka gjuhen te futur shume thelle ne … servilizmin dhe Meten (sot per sot) por ka ngelur pa nje kioske te tijen. Nese e njeh dikush, t’i thote qe mund t’ia ndertoj une nje se mesa shoh, e vetmja menyre qe populli te fitoj eshte nga lufta politike.

ZALART, nje platforme qytetare per raportime parregullsish

Dhe zgjedhjet po afrojne. Sic ndodh rendom ne ditet prag-zgjedhje, anet me te erreta te servilizmave, presioneve financiare per vendin e punes, 50 mije leke apo nje thes grure e te tjera metoda meskine fillojne e lulezojne ne kete sezon. Te hasura individualisht keto dukuri nuk kane shume peshe. Ato vijne, kalojne dhe tregohen si histori gjysem te besueshme e gjysem te pabesueshme. Per te evidentuar te tilla raste e ndoshta dhe per te treguar qe ne na bien ne sy te tilla parregullsi, vajzat e AIS kane ri-botuar faqen e ZALART.AL

Zalart eshte nje platform raportimesh qytetare. Qellimi i saj nuk eshte monitorimi i zgjedhjeve per te treguar parregullsite, por nje perpjekje per te treguar qe populli eshte i vemendshem ndaj rasteve te tilla. Raportimet mund te behen direkt ne faqen web, por duke qene se cdo kush e ka nje celular sot, nje APP ne Android dhe iPhone eshte teper me praktik.

Une shkarkova applikim e Android nga Google Play dhe applikimi ecen pa probleme. Mund te lexoj raporte problemesh me zgjedhjet qe po ndodhin (pa pasur nevoje te hap TV me flamuj te nje partie X) e te shoh cfare raportohet si parregullsi nga qytetaret. Per te shmangur problemet me raportime te pasakta, raportimet kane nje shenim qe eshte i verifikuar apo jo nga anetare ne terren te Zalart. Nese mendoni se jeni sadopak te shqetesuar per “demokracine” dhe drejtesi ne zgjedhje, ju sugjeroj ta shkarkoni dhe te jeni dhe ju pjese e nje levizje qytetare.

Gjergj Bojaxhi për Tiranën!

E nisa këtë shkrim me një titull paksa militant por e vërteta është që jam i gëzuar që Gjergj Bojaxhi po garon për Tiranën. Të mos keqkuptohem, Gjergjin as e njoh e ai as ia ka idenë kush mund të jem (pra nuk ka asgjë për militantizëm).

Ky shkrim është thjesht një renditje e arsyeve pse do votoja për z. Bojaxhi dhe pse mendoj që është kandidatura më e mirë.

Integriteti dhe Sensi i së Drejtës

E vlerësoj shumë faktin që Gjergji Bojaxhi u ndodh pranë një force politike, por nuk u la të përpunohej në epruvetë nga kjo forcë sic ndodh me shumë të gjithë politikanët e rinj. Po është e vërtetë, cdo politikan i ri që është futur në politikë e ka shitur shpirtin për hir të karrierës. Dikush duke bërë zëdhënësin e duke nxjerrë nga goja gjëra që nuk i pelqejnë, e dikush duke mbyllur sytë para vjedhjeve, abuzimeve e korrupsionit masiv.

Bojaxhi punoi duke dhënë maksimumin në cdo pozicion që ka mbajtur. Kam vënë re nga biseda të ndryshme që si nga kampet kundershtare ashtu dhe nga njerëzit prane PD ai gjithmonë është vlerësuar si Njeri Punëtor. Bashkë me një grup të vogël individësh, ai nuk u integrua si pjesë e llogjeve të PDsë, por u vecua kur e pa që kjo forcë politike nuk aspironte të njëjtat vlera si ai. Integriteti dhe karakteri janë dicka e rrallë. Nuk mund të pritet drejtësi, paanshmëri dhe jo korruptim nga njerëz që nuk i kanë këto vlera.

Vlerat Individuale

Votimi i një kandidati për kryetar i një bashkie nuk është i ndryshëm nga marrja në punë e një personi. Në një interviste për punë, ka disa kritere që vlerësohen dhe më poshtë të rendituar të njëjtat kritere dhe argumentim për Gjergji Bojaxhi.

Bojaxhi ka një eksperience shumë pozitive ne administraten shteterore. Vleresimet zyrtare dhe shoqerore per te kane qene gjithmone pozitive.
Fakti qe ka qene ne rol drejtues dhe ka pasur suksese ne punen e tij nenkupton qe ai automatikisht është i pajisur me vecori si:

  • Aftësi si drejtues (Leadership skills)
  • Aftësi organizuese (Organization skills)
  • Aftësi per te zgjidhur probleme te ndryshme (Problem-solving Skills)
  • Pjekuri etj.

Nga një interviste qe pashe ne studion e Ilva Tare, vura re dhe disa vecori te tjera. Ne dallim nga shumë politikane te tjere, Bojaxhi ka dhe një sens fisnikerie. Pershembull ai ne cdo cast u qendroi korrekt punedhenesve te meparshem duke folur per deshtime te pergjithshme por pa hedhur balte dhe me një fare pjekurie dhe vleresimi ne varesi te situatave.

Entuziazëm Real dhe jo Mallëngjime të Shtirura

Profili i gjithanshem i Bojaxhi dhe eksperienca e tij flet per një angazhim per te dhene me te miren ne cdo pune te mundshme. Ne garen per Bashkine e Tiranes 2015, kjo shprehet me një entuziazem real. Bojaxhi është ne gare per te qene bashkiaku i Tiranes, per te ndihmuar realisht ne permiresimin e kesaj bashkie. Kjo është e kundert nga qellimi i dy forcave te tjera politike ku beteja per Bashkine e Tiranes shihet si parabeteja elektorale te rradhes.

Bashkia e Tiranes është shembulli me i mirë per te treguar se si kjo bashki është perdorur vetem politikisht ne keto vite. Nën drejtimin e Edi Rames, persa kohe ai nuk ishte person partiak (por vetem i zgjedhur partiak), Bashkia e kryeqytetit lulezoi. Në castin qe Edi Rama u be drejtues i PS dhe PS ishte forca ne opozite, Tirana u la ne meshire te fatit! Ndokush mund te mendoje se kjo ishte per mungese fondesh. Megjithate per te qene realiste, kjo ishte dhe një loje psikologjike per te degraduar një qytet e per te mbjelle një ndjesi regresi nga qeverisja qendrore.

Atë që beri Edi Rama ne 2 mandatet e fundit ne drejtimin e Bashkise se Tiranes po ben dhe Lulezim Basha, drejtuesi de-juro i PD. Tirana pati një ndryshim te vogel ne ditet e para te qeverisjes. Me pas filloi një degradim i avashte qe vihet re ne cdo qelize te qytetit qe nuk është Sheshi Skenderbej. Nese ne rastin e Edi Rames, mendoj qe ishte e qellimshme per efekt psikologjik, ne rastin e Lulezim Bashes mendoj qe është thjesht një problem impotence drejtuesi, dhe abuzimi te mirëfillte me fondet.

Gjergji Bojaxhi nuk ka qëllim ta përdorë Tiranën në degradim për efekt psikologjik. Në kontrast me z. Basha, Gjergji ka treguar që ka aftësitë drejtuese dhe integritetin për të punuar për hir të punës.

Kandidatët e PS dhe PD

Nuk kam asgje kunder kandidateve te PS dhe PD. Personalisht mendoj se si njërez jane dy zgjedhje shumë te mira. Dr. Halim Kosova gezon një respekt te pergjithshem si profesionist. Erion Veliaj ka treguar qe është një njëri teper energjik dhe punetor.

Megjithate, besoj ne një pozicionim te profesioneve ku e kam te veshtire ta shoh një doktor te afte te merret me administrimin e një super-firme (pasi një bashki nuk është asgje me shumë se një firme sociale). Rasti më i freskët që kam për një doktor mjekësie që tenton të drejtoje një super-firmë sociale është Dr. Sali Berisha. Askush nuk mund te thote se ai ka qene një kryeminister i afte. Mungesa e nocioneve ekonomike e bejne ate një super deshtim ekonomik. Per fat te mirë Dr. Berisha është një politikan i klasit te pare (post-komunist) dhe kjo e ka mbajtur ne loje. Nuk besoj se profili personal i Dr. Halim Kosoves do i perputhej atij te një administratori.

Erion Veliaj mund të jetë ndër figurat më frymëzuese për brezin tim me Lëvizjen “Mjaft”. Zgjedhja e tij politike mund të shihet si një dëshirë për të vazhduar betejën e tij në një nivel tjetër. E kuptoj deri diku, dhe kam pershtypjen se ka bërë një punë shumë të kënaqshme në drejtimin si Ministër i Mirëqenies Sociale dhe Rinisë. Megjithate, përdorja si xhol në këtë cast për një luftë politike të PS nuk mendoj se është levizja e duhur për të personalisht. Për fat të keq, PS nuk është më mirë se PD që luftonte Veliaj dikur dhe ndoshta do duhet dhe ca kohe që Veliaj të reflektojë e të pozicionohet duke gjetur integritetin e humbur.

A ka shpresa reale per Gjergji Bojaxhi per te fituar!?

Mendoj qe kjo pyetje do beje shumekend te hezitojne ne votim. Perballe populizmit dhe votes se shtreses injorante te shoqerise (qe mendoj votojne shpeshhere PD) apo shtreses politike/burokrate qe votojne nen kercenimin e nje vendi pune, fushata e Gjergji Bojaxhi do jete shume e veshtire.

Megjithate beteja nuk eshte e pamundur. Personalisht do sugjeroja per nje praktike te bazuar mbi analizim te dhenash. Nje analize e mire e votuesve do i jepte mundesine stafit te Bojaxhi te bente nje lufte te zgjuar per te fituar pikerisht ato vota qe i nevojiten. E mira eshte qe sot ka shume te dhena nga rrjetet sociale. Nje praktike mbi analizim te dhenash dhe kontakte te drejtperdrejta si ajo qe u perdor nga ekipi i Obames ne zgjedhjet e 2008 do mund te ndikonte ndjeshem rezultatin ne favor te Bojaxhi. All about the data! Perdorini!

Tirana Startup Weekend

Nese po lexoni kete lajm, qofte nga nje lidhje e Twitter, Facebook apo direkt tek faqja e internetit, atehere duhet patjeter te regjistroheni tek Tirana Startup Weekend 2012. Nuk ka rendesi profesioni juaj, nuk ka rendesi ne jeni akoma student apo dhe nxenes. Nje Startup Weekend eshte nje vend ideal per ata qe duan te punojne, per ata qe kane nje ide e nje enderr per te ndryshuar dicka.

Tirana Startup Weekend eshte nje maratone 54 oreshe ku krijohen dhe implementohen projekte te reja. Gjithcka nis me nje prezantim te ideve (pitches) dhe gjate prezantimit behet ftese per persona me aftesi ne fusha te caktuara. Psh nje ekonomist me nje ide ne fushen e marketingut mund te kete nevoje per nje designer dhe nje zhvillues aplikimesh per te kthyer idene ne realitet. (Edhe nese nuk keni nje ide briliante, mund te beheni pjese e nje grupi qe do punoje per nje ide te tille.)

Personalisht jam shume entuziast per nje aktivitet te tille ne Tirane (entuziazem= 5000km rruge per te qene prezent). Entuziazmi lidhet me gjithe ato ide qe kemi pasur dhe akoma kemi. Shume inisiativa te vjetra shqiptare, me shume impakt ne vizitore nuk kane mundur te kthehen ne biznese te suksesshme.  Nje Startup Weekend ju ofron gjithcka normalisht ju duhet per nje biznes te mire: Ide, Skuader, nje keshilltar (mentor) dhe motivim! Me besoni qe secili nga faktoret me siper eshte i rendesisshem ne krijimin e nje projekti.

Studioni qe me pare Keshilltaret dhe zgjidhni me te pershtatshmin per projektin tuaj. (Personalisht mbaj akoma lidhje me “mentorin” tim). Per projekte marketingu do sugjeroja qe te zgjidhej Redon Skikuli i 1UP; per projekte interneti teper kreative mund te konsideroni Celik Nimanin apo dhe Flamur Mavrajn (sidomos nese jeni nje talent i design-it). Per projektet akademike keni shume mundesi mes disa ligjerues nga Universitete shqiptare Elton Domnori, Paul Neumann, Igli Hakrama, Edlira Kalemi;  Per projekte qe mund te angazhojne shoqerine civile, levizje qytetare apo qeverine mund te tentoni me Endri Matajn apo dhe me Fredrik Syversen. Nese vini i veshur me kostum dhe ndjeni qe deshironi te gjuani korporatat atehere mentori me i mire do ishte Dritan Mezini!

Sic e shihni lista e mentoreve te ketij Startupi eshte e gjate dhe do gjeni me verte njerez qe kane dicka per te dhene. Sa me shume t’i njihni e sa me shume te takoni, aq me shume do perfitoni! Pas disa vite ne drejtim te disa projekteve kam mesuar se nder gjerat me te rendesisshme ne nje biznes eshte rrjeti i njerezve qe njeh e te njohin!

“Partneritet për Qeverisje të Hapur” në stilin burokratik

“It takes political leadership. It takes technical knowledge. It takes sustained effort and investment. It takes collaboration between governments and civil society.”

OpenGovPartnership

 

Para gati 2 vjetësh, i frymëzuar nga një video e Hans Rosling diskutoja gjithë kenaqësi sa pozitive do ishte të kishte më shumë të dhëna në politikën e vendimmarrjen shqiptare. Mendoja se llogjika e pastër e të dhënave do ndihmonte politikisht cdo qytetar e politikan. Të gjithë jemi të ndërgjegjshëm që shpeshherë politika e brendshme shqiptare bazohet në sharje, shpifje ndonjë fyerje e pak analiza konkrete ekonomike apo sociale. Qëllimi i drejtpërdrejt i projektit ishte rritja e nivelit të transparencës dhe lehtësimi i “të kuptuarit” të të dhënave publike nga qytetarët e thjeshtë. Një qëllim me largpamës do ishte nxitja e nje kulture të re të përdorimit të të dhënave në vendimmarrjet politike të qytetarëve. Individualisht duhet të pranoj që mbi te gjitha më terhiqte zgjidhja teknologjike e nje projekti te tille ajo qe motivon cdo programues e referohet si technology challenge.

Fatmiresisht patem fat te gjenim fonde dhe ndryshe nga pritshmeria ime, Open Data Albania arriti dhe me shume se cfare u ideua fillimisht. Arsyeja kryesore e suksesit ishte pikerisht ekipi i eksperteve qe u angazhuan. Nese do grupoja ne role do thoja se ekipi yne perbehej nga 2 Doktorante ne Shkenca Kompjuterike, 1 doktorante ne Shkenca Ekonomike, 1 tjeter ekspert qe vinte nga nje eksperience ne Banken e Shqiperise, dhe nje pune e mrekullueshme e “public relations”, nje ish-gazetare e vjeter. Te tjere anetare te ekipit nuk mbanin tituj shkencor, por puna e tyre ishte ne cdo cast e te njejtit nivel me pjesen tjeter te ekipit.

Me duhet te shpjegoj shkurtimisht cfare eshte Open Data Albania. Ndryshe nga ajo cfare shohin vizitoret e faqes sone ne artikujt mediatik, projekti eshte nje strukture e bazuar tek Semantic Web i Tim Berners Lee (i njohur dhe si babai i internetit). Publikimi i nje katalogu te dhenash eshte formalizuar ne nje ontologji (ODA Ontology) e botuar dhe kjo ne 2 publikime. Anetare nga ekipi yne merren prej vitesh me “Information Management” e me projekte te EU, fatkeqesisht diku larg Shqiperise. Struktura e katalogimit eshte e ngjashme me data.gov apo data.gov.uk. Ne terma me praktik cdo individ me disa njohuri nga kjo fushe mund te riperdore keto te dhena e te nxjerre konkluzione duke analizuar disa faktore paralelisht. Psh Sa ndikon rritja e cmimit te grurit ne ngritjen e pragut te varferise e te ngjashme.

Projekti na dha mundesine jo vetem te arrinim teknikisht ate strukture te dhenash qe deshironim, por dhe te kishim goxha influence mediatike e se fundmi dhe akademike tek studente qe dita dites perdorin te dhenat e projektit tone. Sot vetem pak me shume se nje vit nga leshimi i Open Data Albania, ka me shume se 120 artikuj e reportazhe mediatike ne mediat kombetare shqiptare.

Kur ODA pothuaj po perfundonte fazen e pare te projektit, OpenGovPartnership filloi si inisiative nder-Qeveritare, me qellim rritjen e transparences dhe angazhimit qytetar ne politikat e qeverisjes. Takimi i pare i kesaj inisiative ishte ne Shtator 2011 dhe duke qene se Shqiperia renditet tek emrat e shteteve me A, fati e deshi qe te ishte nder te parat shtete europiane qe do angazhohej ne kete inisiative. Ministri Pollo nenshkroi qe ne 2011 angazhimin e qeverise sone qe do ishte nder te parat shtete europiane, por jo e fundit pasi heret a vone te gjitha do aderojne.

Duke qene se projekti yne ishte nje pjese e nje levizje qe ne shtete si Amerika e Anglia eshte cilesuar pjese e Open Government, menduam se do ishte e drejte qe te konsultoheshim dhe te ofronim ndihmen tone teknike dhe deshiren per te bashkepunuar si pjese e Shoqerise Civile (megjithese instituti yne eshte akademik). Ne disa nga shtetet e para qe aderuan ne OpenGovPartnership, ishte pikerisht Shoqeria Civile qe krijoi gjithe strategjine e angazhimit. Ndersa ne ShBA e Angli, keto sisteme u dizenjuan nga akademike (ne USA Jim Hendler e ne UK T. Berners-Lee)

Duke dashur te kuptojme me se miri si funksionon mekanizmi burokratik ne administraten shqiptare, menduam qe interesin tone ta shprehnim direkt tek maja e piramides duke kerkuar nje takim me vete KM (per te qene te sinqerte KM vete na kishte ftuar dikur ne nje takim kur kishim perfunduar nje projekt informatik per qeverine, pikerisht ky fakt na dha lirshmerine per t’i shkruar drejtperdrejt). Kur dergon nje email tek vete Kryeministri, te garantuar ke faktin qe dikush nga administrata do pergjigjet(ka qe thone qe rrjeti i pergjigjes funksionon dhe me telefonatat e SMSte por kjo eshte teme tjeter).

Pas nja 2 bisedash telefonike e 2 takimesh arritem me se fundi te takojme “consigleren” tek i cili ishim deleguar. I kisha lexuar CVne “consigleres” dhe dukej njeri me taban. Megjithate takimi nuk shkoi aq mire sa e mendoja. Teksa mbante ne dore nje stilolapes qe e kishte marre para pak ditesh ne nje nga takimet e OpenGovPartnership, “il-consiglere” me tha qe “i kane ftuar per dicka”, “qe do bejne dicka”. Ne mes te ketij konfuzioni perfitova t’i shprehja ashtu si e mendoja situaten. “Nisma te tilla qe ndikojne drejtperdrejt ne kultivimin e eDemocracy duhet te trajtohen me vemendje pasi jane themel i suksesit te nje shteti modern. Ato mund te zbatohen ne menyre burokratike sa per te lare gojen, ose te behen duke kerkuar nje nivel idealizmi e te arrihet rezultati i pritur ne inicimin e tyre.”

I shprehem gatishmerine qe t’i ofronim pa asnje detyrim teknologjine qe kishim perdorur per te krijuar Open Data Albania dhe kerkonim as pak e as me shume se thjesht te ishim pjese e tryezave te rrumbullakta ku do diskutoheshin hapat e Qeverise Shqiptare ne permbushjen e kesaj nisme. Ne fund te fundit qeveria i ka per detyre ndaj partnereve ato tavolina piramidale me shoqerine civile, por donim te ishim te sigurte. “Consiglere” m’u hidherua pse i thashe qe punet behen burokratikisht ne shtet por me garantoi (llaf burrash) qe do na ftonte patjeter te ishim pjese e tavolines se punes ku do ftohej Shoqeria Civile. Duke na u arsyetuar qe e kerkoi i madhi ne telefon u largua duke na lene ne mes te nje zyre te stilit rus, cuditerisht KMja dukej sikur ruante akoma stilin e vjeter ne brendesi te saj (Me kuptoni drejt, po flas vetem per ato dyert e medha te drurit e jo per kulturen komuniste brenda saj).

As nje muaj nga vizita jone me njoftojne qe Pollua e kishte bere takimin me Shoqerine Civile. Kuptohet ne nuk ishim ftuar, pasi pritshmeria qe nje burokrat shqiptar te mbaje fjalen eshte jashte cdo lloj koncepti real sot per sot. Fatkeqesisht mungonte dhe nje njoftim nga Ministria e Pollos. Megjithate takimi kishte ndodhur. Kishte pasur dhe televizione te ftuara per traktet e mbremjes. Ca foto te vendosura online tregojne qe kishte pasur dhe te pakten 10 vete pervec tavolines se Pollos. Se si ia arriten disa “shoqeri civile” te ishin aty, ose ne kishte realisht nje shoqeri civile aty kjo eshte pak enigme per mua. Kur u interesuam na thane qe njoftimi ishte bere ne Facebook, ne nje faqe me nje numer shume modest anetaresh. Pas takimit ishte bere dhe nje updatimi i faqes se MITIK ku tregonte qe Shqiperia do prezantonte disa projekte te vjetra si tentative e saj per OpenGovPartnership (si eSchools, GOVNet e te ngjashme). Para ca kohesh mbaj mend nje gazetare qe pyeste nxenesit e shkollave shqiptare ne i kane pare ndonjehere kompjuterat apo a jane futur ne internet nga shkolla sic pretendon projekti i eSchools dhe te gjithe thonin qe ka, por asnje nuk e kishte provuar. Ndersa GovNET eshte nje fantazme e vjeter per te cilen thuhet qe Ministrite kane rrjet te tyre per komunikim te brendshem.

Megjithate nuk do shkruaja sikur te mos lexoja sot zhvillimet e fundit te OpenGovPartneship. Shqiperia ka kerkuar eksperte te huaj per te realizuar nje Open Data Portal. Nuk me shqeteson fakti qe do paguhen eksperte nga shteti shqiptar e qe me shume mundesi do punesohet ndonje koleg i imi ne Gjermani per nje pune qe ne ia ofruam falas shtetit shqiptar. Ne fund te fundit 2-3 milion € me shume nuk jane gje thuhet ne Shqiperi. Nuk me shqeteson as qe “consigleret” tane nuk kane pasur fantazi per te bere nje projekt te ri, por kane therritur te parin qe u ka rene ne mendje. E vetmja gje qe me shqeteson eshte qe nga kjo inisiative nga e cila mund te behej shume, ne Shqiperi do behet nje vrime ne uje. Do Zoti nuk i teket ndonje Shoqerie Civile t’ju monitoroje aktivitetin e te raportoje atje ne OpenGovPartnership se do behej nami. Ndersa ne te dashur zoterinj do bejme nje projekt tjeter teknologjik qe ndryshe nga burokracite shteterore, sjell realisht vlera per qytetarin shqiptar.

Demokracia si model implementimi po tregon shenja dobesie ne shume vende te botes. (Disa thone qe ne vende si Shqiperia ka deshtuar me kohe). Projekte si OpenGovPartnership jane nje thirrje per te transformuar sistemin qe nuk po funksionon ne dicka te re; Shumekush e quan Open Government, e dikush eDemocracy. Thelbi eshte gjithmone i njejti, vendimmarrje popullore. Qe te arrihet vendimmarrje duhen mjete teknologjike qe te lejojne te informohesh qe ne burim, e jo ne intepretim. Qe populli te kete direkt vendimmarrje, duhe te kete mundesine te reagoje ndaj ligjeve para se ato te dalin ne gazete, te mase punen e qeverise jo nga raportet e zyrave statistikore te privatizuara si INSTAT, por nga analiza e te dhenave primare. Qeverite duhet te kuptojne me mire aspiratat dhe nevojat e qytetarave perpara se te perfundojne ne Occupy-movements, duhet te marre vendime qe shkojne pershtat me ndjeshmerine qytetare dhe keto jane elemente qe mund te korren shume lehte nga infrastruktura e sotme. eDemocracy eshte e pashmangshme, por do vonoje nese nuk kalon nga koncepti i Open Government. Duket sikur Shqiperia dhe kesaj rradhe do vije e fundit, persa kohe nuk reagojme ne kohe si shoqeri.

 

Interneti i Sigurte

Pata mundesine te ndiqja dje nepermjet TV Ora News nje bisede me temen “Interneti i Sigurte”. Gazetarja kishte ftuar nje panel shume interesant te ftuarish. Duke mos u ndaluar individualisht tek secili prej tyre, po u referohem me role. Pra paneli i te ftuarve mbulonte ShoqerineCivile, Akademine, Qeverine dhe TeDrejtatEAutorit. Per ata qe i ndjekin paksa lajmet teknologjike ne Shqiperi, para pak ditesh Ministria e Inovacionit shpalli diten e Internetit te Sigurte. Duke marre shkas pikerisht nga kjo ngjarje, po prisja qe emisioni te shkelqente duke diskutuar probleme te sigurise se Internetit shqiptar por tani qe e shoh me qetesi se cfare ndodhi dhe rolet qe permenda me siper, gjithcka duket e qarte.

Biseden e nisi ShoqeriaCivile qe beri nje pershkrim teorik te Internetit te Sigurte qe fillonte ne nje perceptim idealist te politikave te internetit. TeDrejtatEAutorit preken kalimthi ndeshkimin qe duhet bere per abuzimet me internetin e qe duhet te jene si ato te jetes reale (po vodhe nje CD fizike eshte njesoj si te vjedhesh permbajtjen e nje CDje online). Akademia foli per mundesite e sigurimit te internetit, ndersa Qeveria foli per reklamen qe kishte bere per diten e Internetit te Sigurte. Kur ShoqeriaCivilie pyeti se cfare u be realisht per diten e Internetit te Sigurte, Qeveria u pergjigje qe u nxorren nje grup 10 keshillat qe ishin, 1)Mos perdorimi i te dhenave reale ne internet, 2) Perdorimi i Nofkave ne internet dhe ca te dhena te tjera qe nuk i mbante mend t’i rendiste. (Sigurisht e dashur Qeveri!)

Pas reklamave te para e te dyta, e pasi e diskutuan dhe e bene cope temen qe Shqiperia ka kompjutera dhe ne shkollat e Pukes (ku nuk ka as dru te ngrohen ne dimer) ShoqeriaCivile filloi te nxjerre koken ne disa tema shume interesante qe duhet te merrnin pergjigje. Pyetjet ishin 2 kryesore. 1: Cfare po behet me pornografine (aktive dhe pasive) dhe moshat e vogla, dhe 2: Cfare masash praktike ligjore ka marre Qeveria ndaj abuzimeve qe jane verejtur ne keto vite me sigurine ne internet (u permenden emailet e vjedhur te keshilltares se KM, fjalekalimet e vjedhura neper internet kafe e te tjera gjera).

Problemi kryesor me shoqerine shqiptare dhe “Internetin”, ashtu si dhe me shume dukuri te tjera eshte fakti qe ne si shoqeri u perplasem shume shpejt dhe ishim te papergatitur per kete dukuri. Prinderit shqiptare (edhe te tjere ne fakt) duke mos e kuptuar informacionin qe qarkullon ne internet lejuan femijet e tyre te benin cfare te donin (mjafton qe te mos u cajne koken kur shohin ndeshjet e Champions League ne darke). Femijet shqiptare perplasen me materiale pornografike ne Shqiperi qe ne moshen 12 vjec! E askush nuk e ka ngritur si problem deri me sot!!! Ne Shqiperi po iu thuren elozhe kalamajve qe sulmojne faqe serbe, (e serbet me te njejten monedhe kthejne pergjigje) e nuk dime nje rast qe te kete nje arrest apo nje veprim aktiv. E Qeveria del ne televizor e flet per Internet te Sigurte!

Kuptohet emisioni vazhdoi me pak sherr-lezeti mes ShoqeriseCivile qe e beri mire punen e saj ne kete rast duke i kerkuar llogari nje me nje Qeverise se cfare masash ka marre per Internet te Sigurte, por sic kuptohet Qeveria u pergjigj me pyetje standarte si Ka nje zyre per kete, ka nje etik per kete, ka nje gjykate per ate… Akademia fliste percart per zgjidhje e teori qe i kishte pare kur po bente Doktoraturen ne Amerike, e TeDrejtatEAutorit me kembet ne toke kerkonte pak me shume vemendje ndaj vetes.

Ne fund te emisionit si shpeshhere, as u fitua gje, e as u be gje per Internetin e Sigurte.

Cfare duhet bere!?

Qeveria fillimisht duhet te vendose njerez te afte ta perfaqesojne. Me palluqe e qofte zyrash nuk behet shtet i se drejtes! ShoqeriaCivile kuptohet duhet te perpiqet te beje ate qe nuk po ben Qeveria se per te bindur Qeverine e kalbur eshte e pamundur. Akademia duhet te ndihmoje teorikisht e te bashkepunoje si me Qeverine per ta ngucur, e ashtu dhe me ShoqerineCivile. TeDrejtatEAutorit duhet te jene sponsori i te gjithe kesaj levizje.
Praktikisht … pas nje viti do bejme nje tjeter dite Interneti te Sigurte e une do bej copy paste te njejtin blog-post.

TED Event në Prishtinë

TEDxPrishtinaNëse nuk keni pare ndonjehere video nga faqja TED.com, atehere keni humbur shume!!! TED.com eshte nje faqe qe sjell video te percjella nga konferencat TED ne te gjithe boten. Konferencat nuk jane te nje karakteri akademik apo shkencor. Megjithate konferencat e TED kane si qellim te sjellin mendimin ndryshe, mendimin qe te frymezon per dicka te re.

Spektri i temave te trajtuara ne konferencat TED eshte shume i gjere dhe mbulon pothuaj cdo fushe te jetes. Njerez me shume influence ne disiplina te ndryshme kane qene te ftuar te TED me pare dhe nder ta permendim Tim Burners-Lee, Bill Gates, Bill Clinton,  Al Gore, Larry Page, Sergey Brin e pervec tyre dhe shume nobeliste. Interesi per aktivitetet e kesaj konference eshte rritur shume keto kohe dhe TED ka leshuar dhe evenimente te vogla, te pavarura nen shenjen TEDx.

Nje nder keto evenimente eshte dhe ai qe do organizohet me 17 Shkurt 2011 ne Prishtine nen emrin TEDxPrishtina. Eventi do të jetë organizim i Kosovo Glocal, që është organizata që qëndron prapa Kosovo 2.0, një rrjet i fuqishëm për dokumentimin e Kosovës.

Kur pashe qe ne Kosove do organizohej nje ngjarje e tille jam habitur e jam gezuar qe kjo ngjarje perkon pikerisht dhe me 3 vjetorin e themelimit te Kosoves. Nuk kam pasur rastin te vizitoj Kosoven me pare dhe duke qene se organizuesit e TEDxPrishtina pranuan aplikimin tim per te qene pjese e folesve ne kete konference, ndjehem teper entuziast per kete vizite te pare ne Kosove, pikerisht ne nje ngjarje frymezuese si TEDx. Tema e bisedes do ceke potencialin e te dhenave per nje sistem transparence ndaj qeverisesve tane. Besoj do kem mundesine te percjell nje video ne ditet ne vazhdim.

Hostuesit me te medhenj ne bote

Teksa po lexoja nje artikull vura re nje artikull qe tregonte mbi nje analize te hostuesve me te medhenj ne bote. Te dhenat jane mbledhur nga MaxMind Domain Database (shkarkohej per 100$, nese dikush ka nje kopje, me njoftoni se mund te bejme ca statistika interesante dhe per domaine shqiptare :p).

Te dhenat tregojne qe hostuesi me i madh eshte GoDaddy.com i cili ndiqet nga ThePlanet dhe 1&1.

Hostuesit me te medhenj ne bote (Klikoni per nje imazh me te qarte)

Burimi: http://ilia.ws/archives/236-ISP-Popularity-by-Domain-Count.html