BitCoin në Shqipëri dhe një mini-replikë ndaj një artikulli të Dr. Arben Malaj

Lexova sot një lajm tek Telegrafi, ku “ish-ministri i Financave dhe rektori i “Luarasi”-t, Arben Malaj, shprehet se 88 % e investitorëve do të humbasin paratë në “Bitcoin””

Argumenti i z. Malaj bazohet mbi “hamendësimin” se Bitcoin është një skeme mashtruese. Malaj citohet të ketë thënë: “Si në çdo skemë mashtruese rreth 88% e tyre do të rezultojnë humbës të parave të tyre dhe vetëm 12 % mund të fitojnë”. Malaj nuk ofron asnjë argument për gjykimin e tij se BitCoin është një skemë piramidale! Niche-ja 88%-12% apo 80-20 qe është ligji i Paretos është më shumë një shifër që përdoret për të pa lidhje në ajër, se një argument i mirëfilltë ekonomik në këtë rast.

Cfarë është Bitcoin?

Pa u futur ne aspektin teknik, BitCoin është një monedhë virtuale. Vlera e kesaj “te mirë” virtuale matet nga kerkesa qe ajo ka. BitCoin prodhohet nga fuqia kompjuterike (duke zgjidhur një algoritem, shkalla e te cilit vjen duke u veshtiresuar).
Aktualisht kerkesa per BitCoin është e fryre nga mundesia e investimit dhe e potencialit qe kjo monedhë ka te rritet. Nëse gjithcka do ishte e bazuar mbi një fryrje boshe te kesaj monedhë, atehere dhe une do arsyetoja qe kjo monedhë është një skeme mashtruese.
Megjithate, qe nga themelimi i kesaj monedhë, ka një komunitet qe beson ne nevojen e një te mirë materiale qe mund te perdoret ne menyre anonime ne internet. një monedhë virtuale qe nuk kontrollohet nga asnjë shtet apo qeveri, por vleresohet mbi vleren qe i jepet nga tregetia qe zhvillohet me te.
BitCoin është një monedhë anarkike, është një monedhë qe premton anonimitet (aktualisht nuk është anonime), dhe një horizont i ri i zhvillimit!

Pas BitCoin ka një sere monedhash te tjera virtuale ne qarkullim. shumë prej te cilave fryhen nen shpresen se do konkurrojne bitcoin (e cila ka disa probleme) dhe mund te arsyetohet qe keto monedha jane Skema Mashtrimi (shih psh DASH dhe fitimet qe jepen nga te pasurit një Nyje me 1000 Dash ne menyre te perjavshme; serish nuk arsyetoj qe DASH është skeme mashtrimi, por mund te arsyetohet lirshem qe incentivat per te pasur DASH jane te tilla).

A do zbrese cmimi i Bitcoin?

Cmimi i BitCoin ka pasur disa here luhatje. Luhatjet kane qene te magnitudave te ndryshme, megjithate trendi ka qene gjithmone ne rritje. Nëse ky diskutim do ishte bere para disa viteve, e vetmja premise per te pasur një monedhë te qendrueshme (cmimi i te ciles nuk rritet) do ishte komuniteti qe besonte ne kete monedhë (besim ideal dhe material i atyre qe kane investuar shumë).
Sot kemi një pamje tjeter. Monedha po integrohet gjithmone e me shumë ne korporata te medha qe po fillojne ta pranojne si monedhë. Disa shembuj:

  • Gjermani- Lieferando, një sherbim online per porositje ushqimi (mbi 18Milion USD financime) do pranoje BitCoin. Lexo: Bitcoin Comes To German Fast Food Giant Lieferando https://cointelegraph.com/news/bitcoin-comes-to-german-fast-food-giant-lieferando
  • Japoni – Peach, një kompani ajrore pranon BitCoin. Peach becomes first Japanese airline to accept bitcoin https://www.ft.com/content/a0389242-3ee4-11e7-9d56-25f963e998b2?mhq5j=e2
  • Koreja e Jugut – Do vendose ligj per te rregulluar tregetimin me BitCoin brenda 2017 – South Korea Will Introduce Bitcoin Regulations in 2017
  • Shqiperi – Host.al lejon blerje te domaineve .al edhe me BitCoin

Te tille shembuj tregojne qe BitCoin do integrohet gjithmone e me shumë ne tregje te ndryshme. Ne castin qe bitcoin do perdoret per blerje te mirash materiale, cmimi i saj do rritet dhe me shumë.

Cfarë e rrezikon BitCoin?

BitCoin ka dy rreziqe qe lidhen me pranimin ligjor te tregetise me kete monedhë, dhe anën teknike. Ana ligjore lidhet me pranimin apo ndalimin e kesaj monedhë nga perdorimi tregetar ne shtete te ndryshme. Megjithese ne një cast ndalese ligjore monedha do penalizohej shumë, tregu virtual dhe nevoja per një monedhë te tille nuk do e zhdukte nga qarkullimi. Pervec tregetise normale, ka dhe një paralele qe është tregetia e paligjshme qe ka një madhesi tregetia prej US$1.8 TRILLION ne vit. Pervec qarkullimit te parase ne akitivete te paligjshme, ne te ardhmen duke pare një rritje te monitorimit te sferes private, trendi do jete gjithmone e me shumë ne perdorim te monedhave virtuale. Shembulli klasik: Nëse Putin blen një Coca-Cola me MasterCard ne Rusi, sherbimet ne Amerike njoftohen menjëhere. Nëse vendos ta bleje me një monedhë virtuale qe garanton anonimitet, atehere askush nuk e di qe ai është i fiksuar pas Coca-Coles. Shtoni ketu argumente mbi sferen private si blerja e një libri si “1984” dhe do e kuptoni qe interesi per privatesi dhe blerje personale do jete gjithmone ne rritje.
Problemi teknik qendron tek ekipi qe e zhvillon BitCoin, fatkeqesisht vendimmarrjet e tyre e kane penalizuar shumë BitCoin keto kohe.

A duhet të investoj në Monedha Virtuale?

Monedha Virtuale jane një premtim akoma. Cdo investim duhet bere duke analizuar mirë cdo faktor. Nderkohe ka shumë skema mashtruese (shih psh BitConnect dhe premtimi i Return on Investment prej 200% brenda 4 muajve). Nëse deshiron te investosh, konsidero diversifikim te blerjeve ne disa monedha. Personalisht mendoj qe ne te ardhmen do kete BTC, Ethereum, Teether, Ripple, Lumen.

A e ndalon Banka e Shqipërisë tregëtimin e monedhave virtuale?

Legjislacioni Shqiptar ashtu si ai i shumë vendeve te tjera nuk ka një mbulim per te mirat “dixhitale” virtuale! Teknikisht Nëse dicka nuk është e ndaluar ne menyre specifike, atehere është e lejuar. Te pakten vendet e tjera bazohen mbi kete koncept. Mundet qe interpretimi ne Shqiperi te behet ndryshe, dhe fatkeqesisht shpeshhere ne injorance ne Shqiperi gjykohet qe Nëse dicka nuk është e permendur, atehere është e ndaluar. Megjithate, askush nuk ndalon blerjen dhe mbajtjen e një monedhë te tille aktuale.
Ne rast fitimi nga një blerje shitje, ligji shqiptar kerkon qe te pagush tatim mbi te ardhurat! Kjo do ndodhte në rastin e shitjes se bitcoin për fitim ne monedhën lokale. Ne ate cast është etike dhe ligjore qe te paguash taksat e tua!

Do ishte fantastike qe Banka e Shqiperise te ishte pioniere ne njohjen e monedhave virtuale dhe rregullimin e një baze ligjore qe lejonte qarkullimin e tyre. Do ishte dhe me ideale, nëse Banka e Shqiperise do nxirrte e para monedhën e saj virtuale (sic po konsideron dhe Rusia – Russia to Soon Get Its Own National Cryptocurrency http://www.newsbtc.com/2017/06/03/russia-soon-get-national-cryptocurrency/. Akademikët dhe specialistët shqiptarë të makro-ekonomisë duhet të jenë të hapur ndaj zhvillimeve të reja, dhe jo të paragjykojnë me nxitim.

Diskutimi eshte i gjate, megjithate nese nuk jeni dakort, mund te komentoni me poshte dhe me kenaqesi do lexoja mendimet tuaja.